BOSNA’NIN BİLGE LİDERİ ALİYA İZZETBEGOVİÇ VEFATININ 23. YIL DÖNÜMÜNDE ANILIYOR

Bosna’nın bağımsızlığı için mücadele etti

Aliya İzzetbegoviç, 8 Ağustos 1925’te Bosna-Hersek’in Bosanski Şamats şehrinde dünyaya geldi. Gençlik yıllarından itibaren düşünce dünyası, inancı ve toplumsal meselelerle yakından ilgilenen İzzetbegoviç, hayatı boyunca özgürlük, adalet ve insan onuru konularına önem verdi.

Fikirleri ve siyasi faaliyetleri nedeniyle farklı dönemlerde hapis cezasına çarptırılan İzzetbegoviç, 1990 yılında Demokratik Eylem Partisi’ni (SDA) kurdu. Aynı yıl yapılan seçimlerin ardından Bosna-Hersek’in devlet başkanlığı görevini üstlendi.

1992-1995 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı sırasında ülkesinin bağımsızlığı ve halkının varlığını koruma mücadelesine liderlik etti. 1995 yılında imzalanan Dayton Barış Anlaşması’yla savaşın sona ermesinde rol oynayan isimlerden biri oldu.

Sadece bir devlet adamı değil, aynı zamanda bir düşünürdü

Aliya İzzetbegoviç’i farklı kılan özelliklerden biri, siyasi kimliğinin yanı sıra güçlü bir düşünce ve yazın dünyasına sahip olmasıydı. İslam, ahlak, özgürlük, insanın sorumluluğu ve medeniyetler arasındaki ilişkiler üzerine geliştirdiği fikirler, farklı coğrafyalarda geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.

Doğu ve Batı Arasında İslam, İslam Deklarasyonu ve Tarihe Tanıklığım adlı eserleri, onun düşünce dünyasını anlamak isteyenler için önemli kaynaklar arasında yer aldı.

İzzetbegoviç’in düşüncelerinde insanın yalnızca maddi ihtiyaçlardan ibaret olmadığı, ahlaki değerlerin ve vicdanın toplumsal hayat açısından belirleyici olduğu fikri öne çıktı. Bu yaklaşımı, onu yalnızca Balkanlar’ın değil, daha geniş bir coğrafyanın da tanıdığı bir fikir insanı hâline getirdi.

Hırvat Komutan: "Şimdi sizin hilalinizden daha yukarıda bir haçımız var, bunu kaldırmaya gücünüz yeter mi?"

Aliya :  “İstediğiniz kadar dağlara haç koyun. Gökyüzüne her baktığınızda hilâli göreceksiniz.”

Türkiye’de de derin izler bıraktı

Aliya İzzetbegoviç, Türkiye’de özellikle Bosna-Hersek’in bağımsızlık mücadelesi ve Müslüman Boşnak halkının yaşadığı acılarla özdeşleşen bir isim oldu. Türkiye ile Bosna-Hersek arasındaki tarihî ve kültürel bağların güçlenmesinde de önemli bir sembol hâline geldi.

Onun hayatı, savaşın ağır şartları altında siyasi sorumluluk üstlenmenin yanı sıra düşünceye, inanca ve ahlaki ilkelere bağlı kalma çabasının da bir örneği olarak değerlendiriliyor.

19 Ekim 2003’te hayatını kaybetti

Sağlık sorunları nedeniyle 2000 yılında devlet başkanlığı görevinden ayrılan Aliya İzzetbegoviç, 19 Ekim 2003’te Saraybosna’da 78 yaşında hayatını kaybetti. Vasiyeti doğrultusunda Saraybosna’daki Kovaçi Şehitliği’ne defnedildi.

Vefatının 23. yılında anılan İzzetbegoviç, Bosna-Hersek’in bağımsızlık mücadelesindeki rolü, düşünce eserleri ve özgürlük vurgusuyla hafızalardaki yerini koruyor.

Aradan geçen yıllara rağmen onun hayatı ve fikirleri, adalet, özgürlük, insan onuru ve ahlaki sorumluluk üzerine düşünen kuşaklar için önemini sürdürüyor.

Bilge Lider'in unutulmayan bazı mesajları

"Kimliğini kaybetmenin bedeli köleliktir."

"Soykırımı unutmayın, unutulan soykırım tekrarlanır."

"Düşmanına benzediğin zaman, savaşmanın anlamı kalmaz."

"Bizi toprağa gömdüler fakat tohum olduğumuzu bilmiyorlardı." 

"... Ve her şey bittiğinde hatırlayacağımız şey; düşmanlarımızın sözleri değil, dostlarımızın sessizliği olacaktır."

 "Yeryüzünün öğretmeni olabilmek için, gökyüzünün öğrencisi olmak lazım." ve "Din ahlaktır; onu hayata geçirmek ise terbiyedir."

"Bunu hiç unutma evlat! Batı hiçbir zaman medenî [uygar] olmamıştır ve bugünkü refahı; devam edegelen sömürgeciliği, döktüğü kan, akıttığı gözyaşı ve çektirdiği acılar üzerine kuruludur."