DÜĞÜNLERİMİZ NASIL OLMALI?
Allah’ın emri ve Peygamber efendimizin sünneti olan evlilik ocağının en güzel günü söz, nişan, düğün ve nikâh merasimleridir. Damat ve gelin en güzel ve en mutlu günlerinde, eş dost ve akraba ile güzel bir şehadetle evliliği ilan ederler. Peki, bu özel günde nelere dikkat edilmeli, düğünlerimiz nasıl olmalıdır? Tüm detayları ile en bereketli, en güzel ve Allah’ın hoşuna giden bir düğünde nelere dikkat edilmelidir?
Öncelikle bu konuyu bu kitaba özellikle aldığımı belirtmek isterim. İmam hatiplik görevim esnasında birçok nişan, düğün ve nikâh merasimine katıldım. Aynı zamanda kurduğumuz ilahi grubu ve semazen ekibimizle yıllardır çeşitli programlara katılıyor, sahnede Kur’an okuyup ilahiler söylüyor, sohbet ve dua ile hizmet etmeye çalışıyoruz. İşte yıllardır yaptığımız bu hizmetler esnasında düğünlerimiz nasıl yapılmalı hususunda oldukça tecrübeler elde ettik. Bu bölümde sizlere düğünlerimiz nasıl olur sorusunun cevabını aktarmaya çalışacağım. Bu konuda yapılan düğünlerde, düğün salonlarında, sahnede, davetlerimizde gördüğüm bazı olumlu ya da olumsuz önemli durumları arz etmek isterim ki inşallah konumuza hizmet etsin.
1- Her iki taraf ve aileleri, sözden nişana ve nişandan düğüne kadar istişare içinde olmalı, birbirlerini tamamlamalı.
2- Düğünler, Allah’ın emri ve peygamberimizin sünneti olduğu için böylesine kutsal bir olayda hassas davranılmalı, düğünlerimizde helal haram duyarlılığı gözetilmeli, manevi iklimin bozulmamasına dikkat edilmeli.
3- Düğün ve nişan merasimlerimizde el alem ne der fikri ile hareket edilmemeli. Çünkü bu düşünceye kapılanlar en güzel gelinlik, en güzel salon, en güzel yemekler derken sade, mütevazı olması gereken düğünleri maalesef şatafat ve lüks ortamına dönüştürüyor, genç çiftler borç altında ezilmeye hatta faiz belasına düşmeye mahkûm oluyor. Sonucunda aile içinde huzursuzluk baş gösteriyor. Herkes kendi yorganına göre ayağını uzatmalı, sade ve mütevazı olmalı.
4- Merasimlerde, ev eşyaları düğün masrafları, mekân tespiti, yemek harcamalarına vs. özellikle dikkat edilmeli. Zira “Peygamber Efendimiz, Medine’ye hicretinin ikinci yılında sevgili kızı Fâtıma’yla, amcasının oğlu Hz. Ali’yi evlendirmişti. Hz. Fâtıma’nın çeyizi, bir parça kadife, bir su tulumu ve içi güzel kokulu ızhır otuyla doldurulmuş bir yastıktan ibaretti. Hz. Fâtıma’nın mihri ve çeyizi gibi, düğün yemeği de gayet sade ve mütevazı idi. Buna rağmen o gün Peygamber kızının düğününe şahit olanlar, “Biz, Fâtıma’nın düğününden daha güzel bir düğün görmedik.” demişlerdi. (İbni Mâce, Nikâh, 24)
5- Düğünler, evlilikler kolaylaştırılmalı, aileler birbirine destek olmalı ve aşırı eşya alımı ya da aşırı tüketimden kaçınmalı, evlenenlere borçla başlayan bir hayat teslim edilmemeli. Nitekim efendimizin, “En bereketli nikâh, külfeti en az olanıdır.” buyruğuna uyulmalı ve örfümüzde de yer alan ev kurana Allah da yardım eder anlayışını sürdürmeli. (İbn Hanbel, VI, 83.)
6- Velime yemeği dediğimiz Peygamberimizin sünnetini az bir ikramla dahi olsa vermeli. Tebrikleşme, birlik, beraberlik, gönüllerin alınması kaynaşma ve dayanışmanın devamı açısından bu sünnetin de yapılması önem arz etmektedir. Yine efendimiz bu konu da şöyle ikazda bulunmuştur. Yeni evlenen bir sahabiye “Bir koyunla dahi olsa düğün yemeği ver.” (Buhâri, Nikâh, 69)
7- Düğün, nişan ve nikâh törenlerinde tüm aşırılıklardan ısrarla kaçınmalı ve haramlara ve bütün taşkınlıklara meydan verilmemeli. Kıyafetlerin aşırılığından başlayarak mahremiyet sınırlarının aşılması, silah atımı, havai fişek kullanımı, araç konvoyu, sokaklarda erkek kadın ayrımı yapılmadan oynanması, alınan eşyanın aşırı lüks olması, bazı adetlerin abartılması, ses ve gürültü ile çevrenin rahatsız edilmesi vb. birçok konuda aşırılıktan özenle kaçınılması bizden istenen ve beklenendir.
Bakınız Rabbimiz bizlere ne buyuruyor? “Ey iman edenler! Allah’ın size helal kıldığı iyi ve temiz şeyleri siz kendinize haram kılmayın ve Allah’ın koyduğu sınırları da aşmayın. Zira Allah haddi aşanları sevmez.” (Maide, 5/87.) Dolayısıyla alemlere rahmet olarak gönderilen efendimizin bir ümmeti ve sevgi medeniyetinin çocuklarıyız. Düğün dernek kuruyoruz. Biz sevineceğiz diyerek bu sevinci başkalarının rahatsızlığına hüznüne ve öfkesine dönüştürmemeliyiz. Selam kökünden türeyen İslam dinimize yakışır şekilde nezaket, zarafet ve sevgiyle sevincimizi itidalli bir şekilde tamamlamalı ve toplumumuza da örnek olmalıdır.
8-Düğünlerde israf edilmemesi konusunda çok dikkatli olunmalı. Bizler sürekli düğün salonlarında görüp üzülmekteyiz ki masalarda ekmek, içecek, yemek, meyve ve kuruyemiş sadece tadına bakılarak direk çöpe gitmektedir. 500 kişilik bir konuk listemiz var diyelim. Masada su, ayrıca içecek, pasta, mevsim meyvesi, kuruyemiş ve dahası yaş pasta. Bu sıradan yemeksiz düğünlerde bir sade menüdür…Bu menüden gelenlerin yediği kısım sadece dörtte biri. Bunu biz her düğünde görüyoruz. Kalanı ne oldu peki? Maalesef çöp. İsraf…
Bir başka acı durum ise ayrıca yemekli olan düğünlerde daha da fazlası israf edilmektedir. Peki, israf etmemek için neler yapabiliriz? Daha az bir menü ikram edebiliriz, çeşit çok ise çeşitleri tek bir tabakta ikram edip ikramı azaltabiliriz. Eğer tüm bu yöntemler yapılamıyorsa salonla baştan görüşüp masalarda ya da mutfakta yenilmeyen dokunulmamış ikramların düzenli şekilde toplanması ve çevredeki dar gelirli ailelere dağıtımı sağlanabilir.
Yine başka bir alternatif, bu toplanan temiz yiyecekler çalışan garsonlara, salondaki hizmet edenlere pay edilebilir. Tüm yiyecek ve içeceklerin israfı ve çöpe atılması çok vahim bir durumdur. Oysa ki Rabbimiz, “Yiyiniz içiniz fakat israf etmeyiniz. Çünkü Allah (cc.) israf edenleri sevmez.” buyuruyor. (Araf, 7/31)
“Oysa dünyada yiyecek bir dilim ekmek ve içecek bir yudum su bulamadığı için binlerce insan hayatını kaybediyor. Bu durumda mağdurun, mahrumun ve yoksulun ümidi olan bizlere israfla mücadele konusunda büyük bir sorumluluk düşmektedir.” (Genç Hutbeler, sh-121, DİB)
9- Düğünlerde programın içeriği, sanatçı, okunacak eserler önceden gözden geçirilmeli.
10- Düğünlerde ibadet mekânlarının olmasına ve bu mekânların temizlik ve bakımına özen gösterilmeli.
11- Dinimiz ve geleneklerimize uymayan kadın erkek karışık eğlenmeye, birlikte oynamaya müsaade edilmemeli, düğünlerde imkânlar oluşturup kadınlar ayrı erkekler ayrı eğlence yapılması sağlanmalı. Peygamberimizin Hz. Ömer’e düğünde müdahalesine, “Karışma ya Ömer bırak eğlensinler.” demesi önemlidir.
12- Kıymetli anneler ve babalar eşlerinin ve göz nuru hanım kızlarının düğün kıyafetlerine itina göstermeli. Dinimiz örf ve adetlerimize uygun olmayan aşırı kıyafetlerin giyilmemesine özen gösterilmeli.
13- Düğünlerimizde davet ederken zengin, fakir takı takabilecek ya da takamayacakların ayırım yapılmadığı, sunum olmayan takı merasimleri yapılmalı.
14- Takı konusunda çok özen gösterilmelidir. Takı insanımızın birbirlerine destek olduğu düğün hediyeleridir. Takı asla bir karşılık değildir. Olmamalıdır da. Karşıdakinden beklentimiz olacak ise onu da zor duruma sokacak isek altın vb. değerli meta takmamalıdır. Ben sana şunu takmıştım, sen bunu takacaksın, tavrı çok düşük ve cahil bir tutumdur. Bu tavırlardan vaz geçilmelidir.
İSLAMİ HASSASİYETTEKİ DÜĞÜNLERDE DİKKAT EDİLECEK BAZI HUSUSLAR
1- Kur’an sözlerin en güzelidir ve düğünde okunması rahmet ve bereket açısından önemlidir. Ancak tecrübem odur ki yüzlerce kişinin ayda yılda bir araya geldiği, çocukların ortada oynadığı, garsonların hizmet ettiği karışık ve gürültülü bir ortamda Hz. Kur’an okunuyor ve maalesef gereken özen verilmiyor ve dinlenilmiyor. Bu da bir vebaldir diye düşünüyorum. Bu konuyu sahnedeki grup ya da Hoca Efendiler duruma göre davranmalı eğer dinlenilmeyecekse Kur’an okumamalı yada kısa tutulmalıdır.
2- Kadın erkek ayrımı yapılmasına özen gösterilmeli, imkân varsa yan yana ayrı salonlar tutulmalı, erkek ve kadınlar ayrılmalı.
3- Sahnede yine dikkat edilmesi gereken bir konu da seçilecek eserlerdir. Düğün merasimine uygun sözleri olan eserler seçilmeli. Düğün gününde kabir, ölüm, cenaze, ağıt gibi ortama uymayan eserler okunmamalı. Sahnedeki okuyan Hoca Efendi ya da sanatçı bu tür eserleri istek gelse dahi kırmadan geçiştirmeli.
4- Sahnede eğer bir sohbet olacak ise sohbeti yapana bir moderatör ayarlanmalı, kısaca günün anlam ve önemi ile ilgili konuşma verilmeli, sohbet sıkıcı olmamalı, uzun tutulmamalı. Eğer sohbet vaaz gibi uzamaya başlarsa müdahale ederek konuyu toparlaması hususunda nezaketle ikaz edilmeli. Çünkü bu tür merasimlerde dinleme oranı çok düşük. Kıymetli hocalarımız da sohbeti akrabaların ayda yılda bir araya geldikleri ve kendi aralarında sohbet ettiğini göz önünde tutarak yapmalı.
5- Çocuklarımız için salon veya düğünlerde palyaço olarak görevlendirilen kimseler hassasiyetle seçilmeli. Çocuklarımıza hoş zaman geçiren kişinin kıyafet söylem ve davranışlarında örnek olabilen ve yapacağı etkinliklere hâkim olması tavsiye olunur.
6- Kendimize ve dinimize uygun projesi özel çizilmiş mescitleri ile kadın erkek ayrı salonları ile sanatçısı ile hatta çocuk alanları ve çocuk emzirme odasına kadar ince düşünülmüş salonlar oluşturulmalı. Hanımların ayrı eğleneceği ve yine erkeklerin de ayrı eğleneceği hatta Resûlullah’ın kılıç kalkan oyunu gibi, ecdadımızın halayları (Mehteran gösterisi, Seymen gösterisi, halk oyunları vs. gibi oynayabileceği ayrı tesisler inşa edilmesini çok önemli görüyorum. (Elbette ki kadın erkek ayrı olmak kaydı ile)
7- Dini nikah önceden mehir tespit edilerek şahitler ayarlanarak güzel bir aile programı ile kıyılmalı, salon vb. düğün ortamında oldu bitti kıyılmamalıdır.
8- Anne ve babalar özellikle kız çocuklarını kıyafet konusunda ikaz etmeli ve hassasiyetle yapılan düğünlerde aşırı açık kıyafet konusunda hassas olmalı ve tesettüre riayet edilmelidir.
Yüce Rabbim, tüm merasimlerimizi kendi razı olacağı gibi eylesin. Rabbim bekâr olanlara hayırlı eş ve güzel bir düğün programı icra etmeyi nasip eylesin. Evli olanlara da hayırlı uzun, mutlu ömürler salih ve saliha evlatlar ihsan edip onlara güzel düğün alayları kurmayı nasip etsin.
Ailede Mutluluk İçin Öneriler Kitabı- Mehmet METE kitabından alıntıdır. (Çınaraltı Yayıncılık)
Mehmet METE
Tasavvuf Musiki Sanatçısı/ Yazar/ Emekli İmam Hatip