EGE'DE İKİ KOMŞU, İKİ FARKLI DENİZ ANLAYIŞI: TÜRKİYE VE YUNANİSTAN NEREYE GİDİYOR?

Ege Denizi'ne yalnızca harita üzerinden baktığınızda birbirine yakın iki ülkenin ortak denizi olarak görürsünüz. Fakat bu denizin çevresinde biriken tarih, hukuk, güvenlik ve egemenlik tartışmalarını dikkate aldığınızda, meselenin coğrafi yakınlıktan çok daha büyük olduğunu anlarsınız.

Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkiler, uzun yıllardır zaman zaman yumuşayan, zaman zaman sertleşen bir çizgide ilerliyor.

İki ülke arasında diyalog mekanizmaları kuruluyor, liderler bir araya geliyor, ekonomik iş birliği geliştiriliyor. Nitekim 11 Şubat 2026 tarihinde Ankara'da gerçekleştirilen Altıncı Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi toplantısında da dostane ilişkilerin ve iyi komşuluğun geliştirilmesi yönündeki irade yeniden ifade edildi.

Ancak bütün bu olumlu adımlara rağmen Ege'nin temel sorunları henüz çözülebilmiş değil.

Burada asıl üzerinde durmamız gereken konu, iki ülkenin aynı coğrafyaya farklı güvenlik ve hukuk perspektiflerinden bakmasıdır.

Yunanistan, adalarının coğrafi konumundan hareketle deniz yetki alanlarının geniş yorumlanmasını savunurken Türkiye, Ege'nin kendine özgü coğrafi yapısının, kıyıların karşılıklı konumunun ve hakkaniyet ilkesinin dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.

Kıta sahanlığı, karasuları, hava sahası, adaların statüsü ve deniz yetki alanları birbirinden ayrı hukuki başlıklar olmasına rağmen siyasi tartışmalarda çoğu zaman tek bir dosyaymış gibi ele alınıyor.

Oysa çözümün ilk şartı, sorunları birbirine karıştırmadan değerlendirebilmektir.

Türkiye'nin Ege'deki hak ve menfaatlerini koruması kadar, uluslararası hukuka dayalı müzakere zeminini güçlendirmesi de önemlidir. Yunanistan açısından da kalıcı güvenliğin yalnızca askerî kapasiteyi artırmakla sağlanamayacağı açıktır.

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin büyümesi, turizm, ticaret, ulaşım ve afet yönetimi gibi alanlarda iş birliğinin gelişmesi, siyasi gerilimlerin maliyetini her iki toplum açısından daha görünür hâle getirebilir.

Ancak iyi komşuluk, sorunların üzerini örtmek değildir. Sorunların çözümünü sürekli ertelemek de değildir.

Önümüzdeki dönemde Amerikan siyasetindeki değişimin NATO içindeki dengelere etkisi, Avrupa Birliği'nin Türkiye-Yunanistan ilişkilerine yaklaşımı ve Doğu Akdeniz'deki enerji projeleri de Ege'deki gelişmeler üzerinde etkili olacaktır.

Türkiye'nin ihtiyacı, gerilimi tırmandırmadan haklarını savunabilen, diplomatik hazırlığını güçlü tutan ve gerektiğinde hukuki tezlerini uluslararası platformlarda etkili biçimde anlatabilen bir politikadır.

Ege'nin geleceği, iki ülkenin birbirine karşı ne kadar güçlü göründüğünden ziyade, ortak denizin sunduğu imkânları ne ölçüde akılcı kullanabildiğine bağlıdır.

Ege Denizi iki ülkenin arasına çizilmiş bir duvar değil, doğru yönetildiğinde iki halkın geleceğini birleştirebilecek ortak bir coğrafyadır.