Çocuğumuza Her İstediğini Vermek, Ona İyilik midir?

Sevgi, sınır ve sorumluluk arasında bir denge kurabilmek…
Çocuk yetiştirmek, yalnızca onların ihtiyaçlarını karşılamak, isteklerini yerine getirmek ve mutlu olmalarını sağlamak değildir. Bana göre çocuk eğitiminin asıl amacı, hayata hazırlanan, sorumluluk alabilen, başkalarının haklarına saygı duyan ve karşılaştığı zorluklarla mücadele edebilen bireyler yetiştirmektir.
Elbette her anne baba çocuğunun mutlu olmasını ister. Onun yüzünün gülmesi, hiçbir sıkıntı yaşamaması ve her istediğine kavuşması için çabalar. Ancak burada kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor: Çocuğumun her istediğini yerine getirerek onu gerçekten mutlu mu ediyorum, yoksa gelecekte karşılaşacağı zorluklarla baş etmesini güçleştiren bir alışkanlık mı kazandırıyorum?
Kanaatimce çocuk eğitiminde yapılan en önemli hatalardan biri, sevgiyi sınırsız izin vermekle karıştırmaktır. Oysa sevmek, her isteği yerine getirmek değildir. Bazen bir isteğe hayır demek, çocuğun iyiliği için verilebilecek en doğru karardır.
Çocuklar, hayatın merkezinde yalnızca kendilerinin olmadığını küçük yaşlardan itibaren öğrenmelidir. Her istediklerinin hemen gerçekleşmeyeceğini, bazı şeyler için beklemeleri gerektiğini, emek vermeden başarıya ulaşılamayacağını ve başkalarının haklarına saygı duymanın bir zorunluluk olduğunu bilmelidirler. Çünkü hayat, her zaman istediklerimizi önümüze hazır olarak koymaz.
Bugün çocuğumuz üzülmesin, ağlamasın, bize kızmasın diye her isteğini yerine getirirsek yarın karşılaştığı ilk engelde hayal kırıklığı yaşayabilir. İstediği olmadığında öfkelenen, sorumluluk almaktan kaçınan, başarısızlığı kabullenemeyen ve her sorunun başkaları tarafından çözülmesini bekleyen bireyler yetiştirme riskiyle karşı karşıya kalabiliriz.
Çocuğu hayata hazırlamak, onu hayatın bütün zorluklarından uzak tutmak değil, o zorluklarla mücadele edebilecek gücü kazanmasına yardımcı olmaktır.
Burada anne babaların dikkat etmesi gereken önemli bir husus daha var: Sınır koymak, çocuğu sevgiden mahrum bırakmak değildir. Aksine, doğru sınırlar çocuğa güven verir. Çocuğun neyi yapabileceğini, hangi davranışların kabul edilemeyeceğini ve yaptığı davranışların sonuçlarını bilmesi, sağlıklı gelişiminin önemli bir parçasıdır.
Elbette bu sınırlar korkutarak, bağırarak veya baskı kurarak değil; konuşarak, açıklayarak, sabır göstererek ve tutarlı davranarak oluşturulmalıdır. Çocuğun düşüncesini dinlemek, duygularını anlamak ve kendisini ifade etmesine fırsat vermek de en az sınır koymak kadar önemlidir.
Unutmayalım ki çocuklar yalnızca söylediklerimizden değil, yaptıklarımızdan da öğrenirler. Bizler sabırlı olmayı, sorumluluk üstlenmeyi, başkalarının haklarına saygı göstermeyi ve gerektiğinde kendi isteklerimizi ertelemeyi davranışlarımızla gösterebilirsek çocuklarımıza en değerli eğitimi vermiş oluruz.
Bana göre çocuk yetiştirirken ne aşırı koruyucu olmalı ne de çocuğu kendi hâline bırakmalıyız. Onlara sevgimizi hissettirmeli, düşüncelerine değer vermeli; ancak doğru ile yanlışı ayırt edebilmeleri için gerekli rehberliği de yapmalıyız. Her isteğini yerine getirmek yerine, hangi isteğin neden karşılandığını, hangisinin neden ertelendiğini veya uygun bulunmadığını anlayabilecekleri bir iletişim kurmalıyız.
Çünkü asıl mesele, çocuklarımızın bugün her istediklerine sahip olması değil, yarın kendi ayakları üzerinde durabilmesidir. Onların yalnızca mutlu çocuklar değil, aynı zamanda vicdanlı, merhametli, sabırlı, özgüvenli ve sorumluluk sahibi yetişkinler olmalarını sağlamaktır.
Sonuç olarak; çocuklarımızı çok sevelim ama sevgimizi sınırsız izinlerle göstermeyelim. Onlara imkânlar sunalım ama her şeyi hazır vermeyelim. Hatalarından ders çıkarmalarına fırsat tanıyalım, emek vermeyi ve sabretmeyi öğretelim.
Unutmayalım ki çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras, istedikleri her şeyi elde etme imkânı değil; hayatın karşılarına çıkardığı zorluklarla baş edebilme becerisidir.
Çünkü iyi bir eğitim, çocuğun her istediğini elde etmesini sağlamak değil, her istediğinin doğru ve gerekli olmadığını anlayabilecek bir olgunluğa ulaşmasına yardımcı olmaktır.

Dr. Seyfettin Gül