"Görüldü" Atıldıktan Sonra Başlayan İç Savaşlar
Hayatımızın en büyük stratejik savaşları artık meydanlarda, müzakere masalarında ya da taht salonlarında verilmiyor. Antik çağın kumandanları taktiksel zekâ, ordularının konumu ve düşmanın hamleleri üzerine kafa yorardı; bizim neslin komutanları ise WhatsApp pencerelerinde, mavi tiklerin altında kalan o üç dakikalık sessizlikte eriyor. İnsanlık olarak tarihin en hızlı iletişim araçlarına sahibiz ama aynı zamanda en ilkel kabile savaşlarını "görüldü" işareti ile "yazıyor..." ibaresi arasında veriyoruz.
Senaryo son derece standart ve bir o kadar da acımasızdır. Karşı tarafa gayet masum, belki biraz havadan sudan, belki de üzerinde kırk kere düşünüp sildiğin bir cümle gönderirsin. Mesajın iletildiği o gri çift tik anında maviye döner. İşte o saniye, modern insanın zihnindeki sismik hareketlerin başlama vuruşudur. Mavi tik yanar yanmaz zaman algısı bükülür; bir saniye, normal fizik kurallarına meydan okuyarak on dakikalık bir işkence seansına dönüşür. Karşı tarafın ekranında o minik "yazıyor..." ibaresi belirdiğinde salgıladığınız adrenalin, muhtemelen taarruza kalkan bir yeniçeri askerininkinden farksızdır.
Fakat asıl trajedi, o "yazıyor..." yazısının ansızın kaybolmasıyla başlar. Yazdı... ve sildi. Ne yazdı acaba? "Gereksiz uzattım" diye düşünüp komple vaz mı geçti? Yoksa yazdığı ağır cümlenin altından kalkamayacağını anlayıp diplomatik bir geri çekilme mi ilan etti? Belki de tam o sırada eline çay döküldü, kargocu kapıyı çaldı ya da telefonunun şarjı bitti. Ama senin içindeki o evhamlı dedektif, bu ihtimallerin hiçbirini ciddiye almaz. Doğrudan en karanlık senaryoya atlar: "Demek artık cümlelerimi bile bitmeye değer bulmuyor. Bitti, ilişkimiz/dostluğumuz/muhabbetimiz bu mavi tikle tarihe gömüldü."
Eskiden mektuplar vardı; günlerce, haftalarca yola giderdi. İnsanlar beklemeyi bilirdi, çünkü teknolojinin hızı insan psikolojisine ayak uydurabilecek kadar yavaştı. Şimdi ise karşı tarafın mesajı görüp üç dakika boyunca cevap vermemesi, kişisel bir hakaret, vatana ihanet ya da en azından bir "soğuma" emaresi olarak okunuyor. Ekran başına kilitlenip o mavi simgeye bakarken, kendi gururumuzla yalnızlığımız arasında minik bir iç savaş yürütüyoruz. "Arayayım mı? Hayır, o yazmadan asla yazmam, gururumu ayağa düşüremem" düşüncesiyle ekranı kapatıp üç saniye sonra dayanamayıp tekrar açmak, modern çağın en yaygın ruhsal ritüellerinden biridir.
İşin en komik yanı, karşı tarafın o an muhtemelen otobüsten inmeye çalışırken ya da mutfakta makarna suyu süzerken mesajı açıp unuttuğunu asla aklımıza getiremeyişimizdir. Biz kendi kafamızda filmler çeker, senaryolar yazar, mahkemeler kurup kendimizi müebbet hapse mahkûm ederiz; oysa karşı taraf sadece "Hımm, iyiymiş" diye düşünmüştür bile.
Neticede, iletişim kurmak hiç bu kadar kolay olmamıştı ama birbirimizi yanlış anlamak ve bu yolla kendi kendimizi yemek konusunda muazzam bir master programı tamamlıyoruz. En iyisi mi, siz siz olun, mavi tikleri kapatın ya da en azından o "yazıyor..." ibaresini gördüğünüzde derin bir nefes alıp telefonunuzu ters çevirin. Çünkü o savaşın galibi hiçimdir; geriye kalan tek şey ise ekranı parmaklamaktan yorulmuş sinir sistemimizdir.