Başlarken
Yazmak eylem türlerimizden yalnızca biri. Neden yazarız? Bir şeyleri değiştirmek için mi? Birilerini yahut bir şeyleri değiştirmenin ne denli zor olduğunu anlayacak kadar yaşamadıysanız böylesi bir amacı taşımanız doğal karşılanır. Bu toyluk mevcutsa böylesi bir amaç doğaldır ancak çaba için aynı şeyi söyleyemeyiz. Zira tecrübe amaç ile çabanın doğurduğu sonucu birbirinden ayırabilmektir bir bakıma. Tecrübeli insan emek ile neticeyi, süreç ile sonucu birbirinden ayırt edebilen kişidir. Zira tecrübeli insan hayatın çıktılarını tekdüze okumayan, her çıktının altında aynı süreçleri taşımadığını bilen insandır. Hayatı determinize etmek bir yere kadar mümkündür. Okuldan yeni mezun olan gençlerin temel problemi aynı süreçlerin aynı sonuçları doğuracağını zannetmeleridir çoğunlukla ve her çabanın aynı neticeyi vereceğini düşünmeleri.
İnsan kendisi üzerine düşünebildiği kadar insandır çünkü kendisinden geçmeyen hiçbir yol yoktur ve kendisinden açılmayan hiçbir kapı mevcut değildir. Ancak bu kendilik süreci de putlaştırılmamalı. Birey/fert olma sürecinin sonu ya kişinin kendisini ilahlaştırması yahut da ilahın önünde yapayalnız olduğunun ve onun önünde acziyetinin itirafıyla son bulur.
Bu muhataplık ve farkındalık seviyesi elbette kişinin kendi hemcinslerinin kendisi üzerinde oluşturduğu sanal tesirleri doğru seviyeye çeker ve her türden etki yahut tepkiye karşı doğru karşılık verebilme kabiliyetini doğurur. Hayatta ilk olarak netice almamız gereken nokta budur. Herkes kadar insan olduğumuz gerçek ancak herkesin ve her şeyin ilah karşısında bizim gibi bir yaratılmış, bizim kadar aciz olduğunun farkındalığı ve bunun bilinç düzeyine taşınması... Bu büyük oranda özgürlüğün de başlangıcıdır. Başlangıcıdır diyorum zira hayat düşünceden ibaret değildir. Bu büyük bir söz ama en azından şunu diyebiliriz ki düşüncelerimiz ile yapıp ettiklerimiz arasındaki denge ve etkileşim her zaman ya özgürlüğümüze yahut köleliğimize açılan yolun kaldırım taşlarıdır.
Düşünce, bilinç, okumak, yazmak ve saire... Bunlar biraz da muhit meselesidir. Düşünmeden yaptığı şeyleri bir başkasının onun yerine düşünüp tasarladığını akıl edemeyen insanlarla neyi ne kadar paylaşabilirsin? Bilinçli yapılmayan her eylemin doğru olsa bile sürdürülemeyeceğini ve eğer yanlış ise dönüşünün çok da mümkün olmadığını başlangıç düzeyinde de olsa fark edemeyen birileriyle neyi konuşabilirsin?
Abur cubur okumayı kastetmiyorum hatta biraz daha açık konuşayım: bana göre okumak, yani bir kitabı yüzünden okumak, tamamen nötr bir eylemdir ve abartılacak, fetişleştirilecek ve başlı başına yüceltilecek hiçbir tarafı yoktur. Bazı insanlarda ve bazı durumlarda bu okumak eylemi bir hastalık olarak bile tezahür edebilir. Ancak başta kendi dini imanı, vatanı milleti yahut da en azından kendisi ve en yakın muhiti hakkında belli başlı bir okuma setini asgari düzeyde olsa dahi aşamamış birileri ile hangi konuyu ne kadar müzakere edebilirsiniz? Ece Ayhan’ın söylediği gibi
“Aşk örgütlenmektir bir düşünün abiler”
Velhasıl işin özü öyle ya da böyle kendi tercihimizle gelmediğimiz bu dünya denilen yerde kontrolümüz dahilinde olan pek az şey vardır. Sınırlarımızı bilmek ve bize emanet edilenleri yerli yerinde kullanmak için elimizde belli başlı şeyler mevcuttur. Bunları huzurla, aşkla ve sağlıkla dolu bir hayatı inşa etmek için kullanmak herkesin ortak çabasıdır. Amaç bir dünyayı değiştirmek ise şairin deyişiyle “merak bir devrimcinin hazırlığıdır.” Merakımızı yitirmemeliyiz. Fakat esas düğüm bu dünyayı değiştirmeye nereden başlayacağınızda ve ne kadar değişim istediğinizle alakalı olarak ortaya çıkar ki başka ve uzun bir bahistir.
Sonuç olarak insan ne kendisinden ne de içine bırakıldığı dünyadan kaçamaz ve belki de bu yüzden sığınmak vardır. Sığınmak, iltica etmek ve başlamak…
Kitabımızı okumaya ve yazmaya sığınmak ile başlar ve besmele ile devam ederiz. Besmele bağdır ve bizi kendimizden ve tüm sanal bağlarımızdan kurtaracak bir Rahmanî iptir. Eğer Nurettin Topçu’nun İsyan Ahlakı’nda söylediği gibi iyiye, güzele ve doğruya doğru hareket eden bir fail/insan olmak istiyorsak, yani kötülüklerin akıntısında sürüklenen bir unsur olmak istemiyorsak başlangıçtan itibaren tefekkür etmek zorundayız.
Bu konuda öncelikle bana -ben de yazıyı yazarken farkına vardım ve işte buna yazmanın bereketi diyebiliriz- ve sonra okuyucuya faydası olacak bir yazıyı paylaşarak bitirmek istiyorum:
Elmalılı’nın Besmele Tefsirinde Felsefe ve Hayat
İndirip okuyabilmeniz için de bağlantıyı aşağıya bırakıyorum. Yarın yeniden görüşmek üzere.